مثقال طلا چند گرم است

وزن انگشتری که پسندیده‌اید ۳ گرم است، اما قیمت روز طلا را به مثقال اعلام کرده‌اند. حالا قیمت این انگشتر را چطور حساب کنید؟ هر مثقال رایج بازار حدود ۴٫۶۰۸۳ گرم است. با این عدد می‌توانید وزن را تبدیل کنید، ولی برای حساب‌کردن قیمت باید عیار طلا را هم بدانید.

در ادامه توضیح می‌دهیم مثقال طلا چند گرم است، مثقال صیرفی و شرعی چه تفاوتی دارند و چگونه وزن و قیمت را با چند محاسبه ساده تبدیل کنید.

مثقال طلا چند گرم است؟

هر مثقال طلا در بازار ایران حدود ۴٫۶۰۸۳ گرم وزن دارد. نام این واحد، مثقال صیرفی است. بنابراین اگر فروشنده وزن قطعه‌ای را یک مثقال اعلام کند، منظورش کمی بیشتر از ۴٫۶ گرم است.

مثقال مانند گرم، واحد وزن است. عیار نشان می‌دهد چه سهمی از وزن قطعه را طلای خالص تشکیل می‌دهد. یک مثقال طلای ۱۸ عیار و یک مثقال طلای ۲۴ عیار وزن یکسانی دارند، اما مقدار طلای خالصشان متفاوت است.

در خرید انگشتر طلا، برای محاسبه ارزش طلای یک مدل، وزن آن را در نرخ هر گرمِ همان عیار ضرب کنید. اگر فقط نرخ مثقال را دارید، ابتدا باید نرخ مناسب هر گرم را به دست بیاورید. اینجا تفاوت عیار اهمیت دارد، چون مظنه بازار و طلای ۱۸ عیار بر یک مبنا نیستند.

مثقال بازار بر چه عیاری قیمت‌ گذاری می‌شود؟

مظنه، قیمت یک مثقال طلای عیار ۷۰۵ است. این عیار را در بازار معمولاً ۱۷ عیار می‌نامند. در مقابل، نرخ هر گرم طلای ۱۸ عیار به طلای عیار ۷۵۰ مربوط می‌شود.

برای فهم این تفاوت، کافی است عدد عیار را بخوانید:

• عیار ۷۰۵: از هر هزار قسمت وزنی، ۷۰۵ قسمت طلاست. خلوص آن ۷۰٫۵ درصد است.
• عیار ۷۵۰: از هر هزار قسمت وزنی، ۷۵۰ قسمت طلاست. خلوص آن ۷۵ درصد است.

اگر مظنه را فقط بر ۴٫۶۰۸۳ تقسیم کنید، نرخ یک گرم طلای عیار ۷۰۵ به دست می‌آید. برای رسیدن به نرخ طلای ۱۸ عیار، باید اختلاف عیار را هم حساب کنید. با وزن مبنای این مقاله، ضریب تبدیل قیمت را این‌طور به دست می‌آوریم:

۴٫۶۰۸۳ × ۷۰۵ ÷ ۷۵۰ ≈ ۴٫۳۳۱۸

پس فرمول تبدیل مظنه به نرخ هر گرم طلای ۱۸ عیار چنین است:

قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار ≈ مظنه ÷ ۴٫۳۳۱۸

ضریب ۴٫۳۳۱۸ اثر تفاوت عیار را هم در محاسبه وارد می‌کند. وزن مثقال صیرفی همچنان همان ۴٫۶۰۸۳ گرم است. نرخ حاصل، مبنای محاسبه ارزش طلای قطعه است.

فرمول تبدیل مثقال طلا به گرم

برای تبدیل مثقال طلا به گرم، تعداد مثقال را در ۴٫۶۰۸۳ ضرب کنید:

وزن به گرم = وزن به مثقال × ۴٫۶۰۸۳

مثلاً ۲٫۵ مثقال طلا حدود ۱۱٫۵۲۰۸ گرم وزن دارد. این محاسبه به عیار وابسته نیست.

فرض کنید برای خرید انواع شمش طلا، وزن یک محصول را ۲ مثقال و وزن محصول دیگر را ۱۰ گرم نوشته‌اند. با تبدیل وزن اول، به عدد ۹٫۲۱۶۶ گرم می‌رسید. حالا می‌دانید محصول ۱۰ گرمی حدود ۰٫۷۸۳۴ گرم سنگین‌تر است. برای مقایسه ارزش طلای این دو، عیارشان را هم از مشخصات محصول بخوانید.

هنگام محاسبه، عدد کامل را در ماشین‌حساب وارد کنید و جواب نهایی را گرد کنید. گردکردن وزن پیش از انجام محاسبه، نتیجه را کمی تغییر می‌دهد. برای نمونه، حاصل ضرب ۱۰ در ۴٫۶۱ با حاصل ضرب آن در ۴٫۶۰۸۳ یکسان نیست.

تفاوت مثقال صیرفی و مثقال شرعی

مثقال صیرفی حدود ۴٫۶۰۸۳ گرم و مثقال شرعی، بنا بر نظر مشهور، حدود ۳٫۴۵۶ گرم است. بنابراین واژه «مثقال» در همه متن‌ها به یک مقدار اشاره نمی‌کند. مثقال بازار را باید از مثقال مورد استفاده در مباحث شرعی جدا دانست.

تفاوت این دو را می‌توان با واحد قدیمی «نخود» هم بیان کرد:

• مثقال صیرفی: ۲۴ نخود، مبنای رایج وزن مثقال در بازار طلا.
• مثقال شرعی: ۱۸ نخود، برابر با سه‌چهارم مثقال صیرفی بر اساس نظر مشهور.

پس اگر در یک متن، وزن مثقال را حدود ۳٫۴۵۶ گرم دیدید، عدد را مستقیماً وارد محاسبه مظنه بازار نکنید. ابتدا ببینید متن درباره کدام مثقال صحبت می‌کند. اختلاف این دو حدود ۱٫۱۵۲ گرم است و جایگزین‌کردنشان، نتیجه محاسبه وزن را تغییر می‌دهد.

تبدیل گرم طلا به مثقال چگونه انجام می‌شود؟

برای تبدیل گرم طلا به مثقال، وزن گرمی را بر ۴٫۶۰۸۳ تقسیم کنید:

وزن به مثقال = وزن به گرم ÷ ۴٫۶۰۸۳

مثلاً اگر برای خرید گردنبند طلا، مدلی با وزن ۵ گرم انتخاب کرده‌اید، محاسبه‌تان این است:

۵ ÷ ۴٫۶۰۸۳ ≈ ۱٫۰۸۵ مثقال

وزن این گردنبند کمی بیشتر از یک مثقال است. اگر گردنبند دیگری ۳ گرم وزن داشته باشد، معادل آن حدود ۰٫۶۵۱ مثقال می‌شود. بنابراین برای قطعات سبک، جواب به‌صورت کسری از مثقال به دست می‌آید.

این تبدیل زمانی کاربرد دارد که بخواهید دو وزن با واحدهای متفاوت را کنار هم بگذارید. اگر وزن محصول و نرخ مناسب عیار آن را هر دو به گرم دارید، می‌توانید قیمت را با همان واحد حساب کنید. تبدیل به مثقال فقط زمانی لازم است که اطلاعات شما یا فروشنده بر پایه این واحد باشد.

مثال‌های کاربردی تبدیل مثقال و گرم

جدول زیر معادل چند وزن رایج را نشان می‌دهد. همه تبدیل‌ها بر اساس مثقال صیرفی هستند و نتایج را تا چهار رقم اعشار گرد کرده‌ایم.

برای تمرین تبدیل وزن، فرض کنید قطعه‌ای ۱٫۵ مثقال است. با ضرب این عدد در ۴٫۶۰۸۳، وزن آن حدود ۶٫۹۱۲۵ گرم می‌شود. برای تبدیل برعکس هم می‌توانید وزن ۸ گرمی را بر ۴٫۶۰۸۳ تقسیم کنید. نتیجه حدود ۱٫۷۳۶ مثقال است.

برای تبدیل قیمت، مثال جداگانه‌ای لازم داریم. فرض کنید مظنه بازار ۴۳ میلیون و ۳۱۸ هزار تومان باشد. با تقسیم این مبلغ بر ۴٫۳۳۱۸، نرخ تقریبی هر گرم طلای ۱۸ عیار، ۱۰ میلیون تومان می‌شود. این مبلغ فرضی است و قیمت روز بازار را نشان نمی‌دهد.

اگر برای خرید شمش طلا، یک مدل ۵ گرمی با عیار ۷۵۰ را در نظر گرفته‌اید، با نرخ فرضی بالا ارزش طلای آن حدود ۵۰ میلیون تومان خواهد بود. برای شمشی با عیار متفاوت، باید نرخ هر گرم را متناسب با همان عیار حساب کنید. سپس هزینه‌های دیگر محصول را از مشخصات فروش و فاکتور بخوانید.

سوالات متداول

• هر مثقال طلای ۱۸ عیار چند گرم است؟
  • هر مثقال صیرفی طلای ۱۸ عیار حدود ۴٫۶۰۸۳ گرم است. تغییر عیار، وزن این واحد را تغییر نمی‌دهد.
• نیم مثقال طلا چند گرم است؟
  • نیم مثقال صیرفی حدود ۲٫۳۰۴۲ گرم است. این عدد از ضرب ۰٫۵ در ۴٫۶۰۸۳ به دست می‌آید.
• چرا وزن مثقال را گاهی ۴٫۶۰۸ یا ۴٫۶۱ گرم می‌نویسند؟
  • این اعداد حاصل گردکردن وزن مثقال هستند. در محاسبات این مقاله از ۴٫۶۰۸۳ گرم استفاده کرده‌ایم تا خطای گردکردن کمتر باشد.
• برای تبدیل گرم به مثقال باید ضرب کنیم یا تقسیم؟
  • وزن گرمی را بر ۴٫۶۰۸۳ تقسیم کنید. برای تبدیل برعکس، تعداد مثقال را در همین عدد ضرب کنید.
• با افزایش قیمت طلا، وزن مثقال هم تغییر می‌کند؟
• وزن مثقال صیرفی ثابت است. نوسان بازار، قیمت طلای موجود در این وزن را تغییر می‌دهد.