طلا با گذشت زمان ممکن است درخشش اولیه خود را از دست بدهد و سطح آن به دلیل چربی پوست، گردوغبار، مواد آرایشی و رطوبت کدر شود. تمیز کردن طلا در خانه، اگر با روش مناسب انجام شود، ظاهر زیورآلات را بهتر میکند. نوع طلا و وجود نگین در انتخاب روش اهمیت دارد. آب ولرم و مایع ظرفشویی ملایم برای قطعات ساده و ظریف مناسب هستند. تمیز کردن طلا باید ملایم باشد. در قطعات دارای نگین، توجه به استحکام پایه و حساسیت سنگ ضروری است. پاکسازی منظم، آلودگی سطحی را کاهش میدهد.
چرا طلا کدر و تیره میشود؟
طلا خالص فلزی مقاوم است، اما بیشتر زیورآلات از آلیاژ طلا ساخته میشوند. فلزاتی مانند مس، نقره یا پالادیوم برای افزایش استحکام به ترکیب طلا اضافه میشوند و همین آلیاژها میتوانند در تماس با رطوبت، عرق، مواد شیمیایی و آلودگیها تغییر ظاهری پیدا کنند. هنگام خرید طلا نیز توجه به نوع آلیاژ و نحوه نگهداری آن اهمیت دارد، زیرا میزان مقاومت و شرایط مراقبت از زیورآلات مختلف میتواند متفاوت باشد.
عوامل اصلی کدر شدن طلا عبارتاند از:
- چربی و عرق پوست
- گردوغبار و آلودگیهای محیطی
- عطر، کرم و مواد آرایشی
- صابون و مواد شوینده
- کلر موجود در آب استخر
- رطوبت و باقی ماندن آب در شیارها
طلای سفید نیز به دلیل داشتن پوشش رودیوم ممکن است پس از مدتی جلوه اولیه خود را از دست بدهد. تماس مداوم با مواد شیمیایی میتواند این پوشش را تحت تأثیر قرار دهد. در چنین شرایطی، پاکسازی ملایم معمولاً برای برطرف کردن آلودگی سطحی کافی است.
چگونه طلا را تمیز کنیم؟
برای پاکسازی معمول، ابتدا ظرفی کوچک را با آب ولرم پر کنید و مقدار کمی مایع ظرفشویی ملایم داخل آن بریزید. قطعه را چند دقیقه در محلول قرار دهید تا چربی و آلودگی نرم شود. سپس با یک مسواک بسیار نرم، سطح طلا و بخشهای دارای شیار را بدون فشار زیاد برس بکشید.
مراحل اصلی عبارتاند از:
- قرار دادن طلا در آب ولرم و شوینده ملایم
- پاک کردن آرام سطح با برس نرم
- آبکشی کامل با آب تمیز
- خشک کردن با پارچه نرم و بدون پرز
اگر زیورآلات نگین دارند، از خیساندن طولانی خودداری کنید؛ زیرا برخی سنگها یا چسبهای نگهدارنده به رطوبت حساس هستند. پیش از پاکسازی نیز بهتر است قفل، پایه نگین و اتصالات بررسی شوند.
بهترین روشهای تمیز کردن طلا در خانه
سادهترین روش برای بیشتر زیورآلات، محلول آب ولرم و مقدار کمی مایع ظرفشویی ملایم است. این روش برای جدا کردن چربی، گردوغبار و باقیمانده مواد آرایشی کاربرد دارد. یک روش دیگر، قرار دادن قطعه در آب ولرم و سپس پاک کردن آرام آن با پارچه میکروفایبر یا پارچه مخصوص طلاست.
برای شیارها میتوان از برس بسیار نرم بهکارگیری کرد. مقدار ماده شوینده باید کم باشد و پس از شستوشو، آبکشی کامل انجام شود تا اثری از شوینده روی سطح باقی نماند.
برای تمیز کردن طلا در خانه از این موارد استفاده نکنید:
- خمیردندان
- پودرهای زبر
- سیم ظرفشویی
- اسکاچ
- سفیدکنندهها
- مواد شیمیایی قوی
این مواد ممکن است خطوخش ایجاد کنند یا پوشش سطحی برخی زیورآلات را تغییر دهند. برای قطعات بسیار ظریف، قدیمی، نگیندار یا دارای آبکاری حساس، روش خانگی همیشه انتخاب مناسبی نیست.
چگونه طلا را براق کنیم؟
برای بازگرداندن جلای سطحی، ابتدا باید چربی و آلودگی از روی طلا حذف شود. شستوشوی ملایم با آب ولرم و شوینده رقیق، سپس خشک کردن با پارچه نرم، معمولاً کافی است.
پس از خشک شدن کامل، میتوان سطح قطعه را با پارچه مخصوص پولیش طلا بهآرامی پاک کرد. حرکت پارچه باید نرم باشد و فشار زیادی به سطح وارد نشود.
نکته مهم: اگر سطح طلا خراشهای متعدد داشته باشد یا طلای سفید پوشش رودیوم خود را از دست داده باشد، پولیش خانگی نتیجه کامل ایجاد نمیکند. در این شرایط، پرداخت تخصصی یا آبکاری مجدد لازم است.
برای جلوگیری از کدر شدن دوباره، زیورآلات را هنگام حمام، ورزش، شنا و کار با مواد شوینده از بدن خارج کنید.
روش تمیز کردن انواع طلا
روش مناسب به شکل زیورآلات و ویژگی سطح آن بستگی دارد. قطعات ساده را میتوان با محلول رقیق شوینده و آب ولرم پاک کرد، اما برای قطعات نگیندار یا آبکاریشده باید احتیاط بیشتری داشت.
شستوشوی شدید، برس زبر و مواد اسیدی برای این قطعات مناسب نیستند.
تمیز کردن انگشتر طلا
برای انگشتر طلا، آن را چند دقیقه در آب ولرم و مقدار کمی مایع ظرفشویی ملایم قرار دهید. سپس با برس بسیار نرم، قسمت داخلی حلقه و شیارهای اطراف آن را آرام پاک کنید.
- از برس زبر استفاده نکنید.
- پایه نگین را با فشار تمیز نکنید.
- پس از آبکشی، انگشتر را کاملاً خشک کنید.
- اگر نگین لق باشد، بهتر است شستوشوی خانگی انجام نشود.
تمیز کردن زنجیر طلا
زنجیر طلا به دلیل داشتن حلقههای متعدد، گردوغبار و چربی را در میان اتصالها نگه میدارد. ابتدا آن را در محلول آب ولرم و شوینده ملایم قرار دهید. سپس بهآرامی آن را حرکت دهید و در صورت نیاز از برس نرم استفاده کنید.
زنجیر طلا را هنگام تمیز کردن نکشید یا پیچ ندهید؛ زیرا این کار ممکن است به حلقههای ظریف آسیب بزند. پس از آبکشی، آن را روی پارچه نرم قرار دهید تا کاملاً خشک شود.
تمیز کردن دستبند طلا
برای تمیز کردن دستبند طلا، ابتدا قفل و محل اتصالها را بررسی کنید. دستبند ساده را در محلول رقیق آب ولرم و شوینده ملایم قرار دهید و سپس با برس نرم پاک کنید.
اگر دستبند دارای طرح برجسته یا شیارهای عمیق است مانند دستبند بنگل طلا، برس نرم برای جدا کردن آلودگی کافی است. پس از آبکشی، رطوبت را با پارچه جذب کنید.
دستبند بنگل طلا در صورت داشتن سطح براق یا آبکاریشده باید با فشار بسیار کم پاک شود تا سطح آن خط نیفتد.
تمیز کردن گوشواره طلا
گوشوارهها به دلیل تماس با پوست، کرم، اسپری مو و مواد آرایشی ممکن است در قسمت قفل و پشت خود آلودگی جمع کنند.
برای مدل ساده، آب ولرم و شوینده ملایم مناسب است. قسمت قفل را با برس نرم تمیز کنید و سپس با آب تمیز بشویید.
اگر گوشواره نگیندار است، از خیساندن طولانی و مواد اسیدی خودداری کنید.
تمیز کردن طلای سفید
طلای سفید معمولاً برای ایجاد ظاهر روشن و براق، با لایهای از رودیوم پوشانده میشود. این لایه ممکن است با گذشت زمان نازک شود و رنگ زیرین بیشتر دیده شود.
برای پاکسازی روزمره:
- آب ولرم استفاده کنید.
- مقدار کمی شوینده ملایم بهکار ببرید.
- از پارچه نرم استفاده کنید.
- از مواد ساینده دوری کنید.
اگر طلای سفید زرد یا مات شده و با شستوشوی ملایم بهتر نمیشود، احتمالاً به آبکاری مجدد نیاز دارد.
تمیز کردن طلای زرد
طلای زرد ساده را میتوان با آب ولرم و مقدار کمی شوینده ملایم پاک کرد. پس از چند دقیقه خیساندن، سطح قطعه را با برس نرم تمیز کنید و سپس آن را آبکشی و خشک کنید.
برای سطحهای براق، پارچه نرم مخصوص طلا گزینه مناسبی است. مواد زبر میتوانند روی سطح خط ایجاد کنند، بنابراین فشار دست باید کم باشد.
اگر قطعه نگین دارد، روش پاکسازی باید با نوع سنگ هماهنگ شود.
آیا میتوان طلا را با جوش شیرین تمیز کرد؟
جوش شیرین مادهای نسبتاً ساینده است و استفاده مستقیم از آن روی طلا میتواند باعث ایجاد خطهای ریز یا کاهش جلای سطح شود.
برای پاکسازی معمول طلا، جوش شیرین انتخاب اول نیست.
ترکیب جوش شیرین با آب و مالش آن نیز برای زیورآلات ظریف، طلای سفید و قطعات دارای نگین توصیه نمیشود. برای شستوشوی معمول، محلول رقیق شوینده ملایم خطر کمتری دارد.
آیا میتوان طلا را با سرکه تمیز کرد؟
سرکه خاصیت اسیدی دارد و اگرچه ممکن است روی برخی آلودگیها اثر داشته باشد، استفاده از آن برای تمام زیورآلات طلا مناسب نیست. آلیاژها، آبکاریها و نگینها واکنش یکسانی به محیط اسیدی ندارند. برای طلای سفید، قطعات آبکاریشده و زیورآلات دارای سنگ، بهتر است از سرکه استفاده نشود.
آب ولرم و شوینده ملایم برای شستوشوی معمول انتخاب کمخطرتری است.
برای تمیز کردن طلای نگین دار چه نکاتی را رعایت کنیم؟
پیش از شستوشو، نگینها، پایهها و محل اتصال سنگ به فلز را بررسی کنید. اگر سنگ لق است، قطعه را در آب قرار ندهید.
برخی سنگها مانند مروارید و فیروزه در برابر رطوبت یا مواد شوینده حساستر هستند. روش پاکسازی باید با نوع سنگ هماهنگ باشد.
نکات مهم برای طلای نگیندار:
- از آب خیلی داغ استفاده نکنید.
- برس زبر روی نگین نکشید.
- فشار مستقیم روی پایه سنگ وارد نکنید.
- از سرکه و مواد ساینده بدون اطمینان استفاده نکنید.
- پس از شستوشو، قطعه را کاملاً خشک کنید.
سوالات متداول درباره تمیز کردن طلا
- بهترین روش تمیز کردن طلا در خانه چیست؟
- آب ولرم، شوینده ملایم، برس نرم و پارچه بدون پرز برای بیشتر قطعات ساده مناسب است.
- آیا جوش شیرین برای تمیز کردن طلا مناسب است؟
- خیر، به دلیل خاصیت سایندگی بهتر است برای طلا استفاده نشود.
- آیا سرکه طلا را تمیز میکند؟
- سرکه ممکن است برخی آلودگیها را پاک کند، اما برای همه طلاها و نگینها مناسب نیست.
- چگونه طلای کدر را براق کنیم؟
- با شوینده ملایم تمیز و سپس با پارچه نرم خشک و پولیش کنید. خراش یا از بین رفتن آبکاری به خدمات تخصصی نیاز دارد.
- آیا تمیز کردن طلا باعث کاهش وزن آن میشود؟
- شستوشوی معمول باعث کاهش قابل توجه وزن طلا نمیشود. کاهش وزن بیشتر در اثر سایش شدید یا پولیش مکرر رخ میدهد.
جمعبندی
تمیز کردن طلا با روش ساده و ملایم میتواند در حفظ ظاهر و درخشش زیورآلات مؤثر باشد. برای بیشتر قطعات، آب ولرم و شوینده ملایم انتخاب مناسبی است. استفاده از مواد ساینده، سرکه، جوش شیرین و شویندههای قوی بدون توجه به نوع طلا یا نگین میتواند باعث آسیب شود.
برای طلای سفید، نگیندار و قطعات ظریف، دقت بیشتری لازم است. همچنین نگهداری صحیح، دور نگه داشتن طلا از مواد شیمیایی و خشک کردن کامل پس از تماس با آب، به حفظ درخشش آن کمک میکند.
